حجه الاسلام راستگو

تولد و تحصیلات

حجت الاسلام والمسلمین محمد حسن راستگو متولد ۱۳۳۲ هجری شمسی در مشهد، روحانی و فارغ التحصیل سطح خارج حوزه علمیه قم می باشد که بعد از انقلاب با برنامه های آموزشی و سرگرمی دینی و انقلاب برای کودکان و نوجوانان بسیار مشهور شد. او در سال دوم دبیرستان وارد حوزه علمیه مشهدشد. دروس سطح را در مشهد و الباقی سطح و دروس خارج حوزه را در قم گذراند.

فعالیت دینی و فرهنگی

حجت الاسلام راستگو در سال های پس از انقلاب مبتکر برنامه ویژه تعلیم و تربیت کودکان و نوجوانان به صورت کلاس، اردو، دروس کلاسیک برای مربیان پرورشی، مراکز تربیت معلم، حوزه های علمیه و صدا وسیمای جمهوری اسلامی بود.برنامه های تلویزیونی بازی با کلمات، راز دایره ها و…از جمله برنامه های تلویزیونی با حضور این روحانی فقید است که بسیاری از کودکان و نوجوانان سال های دهه شصت و هفتاد با آن خاطره دارند. او همچنین سال ها کارشناس و محقق سازمان پژوهشی و برنامه ریزی کتاب های درسی نیز بود.

آثار

تحقیقات او در زمینه های عقاید، تعلیم و تربیت، روانشناسی، اخلاق، احکام، تاریخ، قصص قرآن، قصص کودکان و نوجوانان، مشاوره و راهنمایی، تفسیر قرآن، مسائل اجتماعی، ادبیات عرب، ادبیات فارسی، شعر و برنامه ریزی درسی است. مرحوم راستگو، به عنوان مدرس و کارشناس در برنامه هایی همچون؛ مهرتابان و شمیم دانش با شبکه رادیویی قرآن نیز همکاری داشت.

دوران قصه گویی

از سال ۱۳۴۳ که ۱۱ ساله بود قصه گویی را از مدرسه برای دوستانش شروع کرد تا اینکه سال ۱۳۵۰ بعد از ورود به حوزه این کار را در مساجد انجام داد. پس از انقلاب اسلامی ایران فعالیت هایش را جدی تر از قبل با برگزاری اردوهایی به نام سبزه و فعالیت در کانون توحید ادامه داد تا اینکه به عنوان مربی تدریس به معلمان آموزش چگونه درس دادن می داد.

ورود به صدا و سیما

از اوایل سال ۱۳۵۸ به دلیل روابط نزدیکی که با آیت الله بهشتی داشت وارد تلویزیون شد و از سال ۱۳۵۹ مدیریت تربیت مدرس و مرکز تبلیغات اسلامی را بر عهده گرفت.

برنامه های قصه گویی

به دلیل وجود تنها دو شبکه در صدا و سیما و به دلیل حضور در برنامه های آموزش دینی برای بچه ها و قصه گویی و طنز، خیلی زود به شهرت رسید.

مبلغ نمونه

وی از بهترین مبلغان دینی در حوزه ی کودکان و نوجوانان بود و عمر خود را در این راه صرف نمود و هنرمندانه و با بیان بسیار شیرین در تفهیم مطالب مختلف دینی به نسل نو اهتمام ورزید. آن مرحوم سال های دهه ۶۰ و ۷۰ در تلویزیون برای کودکان و نوجوانان برنامه های دینی را با حلاوت خاصی اجرا می کرد؛ آنگونه که جوانان و میانسالان امروز، خاطرات شیرینی از وی دارند.

مسئولیت ها

محمدحسن راستگو در کنار برنامه سازی از سال ۶۷ تا ۶۹ در کمیته انقلاب اسلامی حضور داشت و مدیریت مبارزه با منکرات کل کشور را بر عهده داشت. از سال ۱۳۷۵ تا ۱۳۸۲ نیز در سازمان پژوهش، در نگارش کتب درسی فعالیت می کرد.

هم چنین مدیریت تربیت مربی تدریس برنامه ریزی و غیره، مرکز تبلیغات اسلامی مرکز مدیریت ۱۳۵۹ هجری شمسی عضو، کارشناس، محقق، سازمان پژوهشی و برنامه ریزی کتاب های درسی، ۱۳۷۵ تا ۱۳۸۲ هجری شمسی را عهده دار بوده است.

مدیریت مبارزه با منکرات کل کشور و مشاور فرهنگی فرماندهی کل، کمیته انقلاب اسلامی، ۱۳۶۷ تا ۱۳۶۹هجری شمسی. محقق، کارشناس، برنامه ریز، مجری و…، صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران، ۱۳۵۸ تا ۱۳۸۲ هجری شمسی. عضو بررسی کتاب کودک و نوجوانان، اداره کل ارشاد اسلامی قم ۱۳۸۲ هجری شمسی. همکاری با مجله تخصصی کودک یاری «شهرزاد» در پرونده ایشان دیده می شود.

تدریس در دانشگاه

راستگو سابقه تدریس در دانشگاه آزاد اسلامی قم، دانشکده اصول دین و دانشکده قم و برخی نهادی های فرهنگی داشته است.

در نگاه دیگران

حجت الاسلام و المسلمین استاد علی ابوالحسنی (منذر) در کتاب ذوق لطیف ایرانی، ج ۲ لبخند علما، آورده است: حجة الاسلام حاج شیخ محمد حسن راستگو، از روحانیون خوش محضر و مبتکری است که ملت ایران بارها در تلویزیون، شاهد برنامه های جالب و آموزنده وی بوده اند. او با قدّ کوتاه و برنامه های بسیار جذاب و شیرین خود در سیمای جمهوری اسلامی ایران برای کودکان و نوجوانان، حقاً یادآورِ این ضرب المثل مشهور است که: فلفل نبین چه ریزه / بشکن ببین چه تیزه!

یکی از محورهای عمده بحث ها و برنامه های جناب راستگو برای کودکان را بازی با خطوط و کلمات تشکیل می دهد: یک کلمه را به صورت خطاطی شده و درشت و شاخص، روی تخته می کشد و همپای مباحثی که به ترتیب مطرح ساخته و توضیحات مفید اخلاقی و اعتقادی و تاریخی و… که می دهد، آن را به صورت کلمات مختلف در می آورد و ذهن بیننده را با مفاهیم گوناگون آشنا می سازد، نظیر بازیی که با ایجاد افزود و کاست در حروفِ کلماتِ حسن / سن / شن / جشن / حس / حواس / وسواس (توسط تخته پاک کن و گچ روی تخته) می نماید و هر تغییر را نیز زمینه جعل یک تعبیر، آموزش یک مطلب و القاء یک نصیحت می سازد.

مثلاً روی تخته می نویسد: حسن، و توضیح می دهد: «امام دوم شیعیان امام حسن علیه السلام بود که متأسفانه مثل خیلی از امامان ما، هنگام رحلت، [در اینجا، روی تخته، حرف «حاء» را از ابتدای کلمه حسن پاک کرده آن را به سن تبدیل می کند و همزمان با این کار، توضیحات خود را ادامه می دهد:] سنّ زیادی نداشت و دست جور و ستم بنی امیه، او را مسموم و شهید ساخت. [در اینجا، با تبدیل سینِ «سن» به شین در روی تخته، آن را به کلمه شن تغییر داده و هم زمان می افزاید]: «عمر انسان مثل شن می ماند که در مشت خود بگیریم و بفشاریم، تدریجا از میان انگشتان بیرون می آید تا تمام می شود. مهم این است که در عمر محدود خویش، چگونه زندگی کنیم و مثلاً خشن [افزودن خاء به شن و تبدیل آن به خشن، در روی تخته] و بداخلاق نباشیم. اخلاق نیکو هم به آسانی به دست نمی آید و نیاز به تعلیم و تمرین و ریاضت دارد، و یادتان باشد که اصلاح اخلاق آن قدر اهمیت دارد که اگر کسی به آن موفق شود [در اینجا، با افزودن کلمه ج به شن، آن را به «جشن» مبدّل ساخته و جمله پیشین خود را کامل می کند:] حقیقتاً باید جشن بگیرد. و تنها با اخلاق نیکو است که آدم می تواند [در اینجا جشن را با حذف نقطه ج و نیز نون آخرِ آن، به کلمه حس تبدیل می کند] حسّ خوبی در زندگی و از زندگی داشته باشد. انسان باید از همه حواسّ خود [حس را به حواس تغییر می دهد] استفاده کند و مراقب اوضاع پیرامون خود باشد، و البته مواظب باشد که احتیاط ها به حدّ وسواس [با حذف «حاء» حواس، و نوشتن «وس» به جای آن، حواس را به وسواس تبدیل می کند] نینجامد، که خداوند از شخص وسواسی بسیار بدش می آید و… .

طبعی بسیار شوخ

آقای راستگو طبعی بسیار شوخ داشته و مضمون تراشِ زبردستی است. به یاد دارم که در سال های آخر عمر رژیم طاغوتی (پهلوی) یکی از دوستان نقل کرد: از روی پل آهنچی قم (روبروی حرم حضرت معصومه علیها السلام) عبور می کردم، به آقای راستگو برخوردم. مرا که دید، به سرعت جلو آمد و با حالتی خاص ـ که گویی بسیار نگران و اندوهگین است ـ یواشکی به من گفت: فلانی! اوضاع خیلی بد شده و شاه، دستور اکید داده که همه تفسیرهای قرآن را جمع کنند! و همزمان با ذکر این جمله، سریعاً دست برد و کتاب «تفسیر نِمونه» (به قلم جمعی از نویسندگان فاضل حوزه علمیه قم در تفسیر قرآن کریم) را از زیر عبا بیرون کشید و در حالی که روی عنوان کتاب: «تفسیر نمونه» انگشت نهاده بود، گفت:

ـ ایناهاش! گفته اند که: «تفسیر، نَمونه»! که شلیک خنده دوستم، از این بازی ماهرانه او با کلمه «نمونه»، بی اختیار بلند شده بود!

رحلت

استاد راستگو پس از سال ها تلاش وتبلیغ و تربیت شاگردان و مبلغان نمونه در دوم  آذر ۱۳۹۹ هجری شمسی در قم در ۶۷ سالگی بر اثر سکته مغزی درگذشت و در مشهد در خواجه ربیبع به خاک سپرده شد.